Patron szkoły

Aby podnieść rangę szkoły i podkreślić 100 lat wysiłków przy je j rozbudowie i unowocześnianiu w latach 1999/2000 Dyrekcja i Grono Pedagogiczne w porozumieniu z Radą Rodziców i uczniami postanowiły wybrać patrona dla Szkoły Podstawowej w Wierzawicach. Wybór padł na człowieka, który całe swoje życie poświęcił walce o niepodległą Polskę - Władysława Sikorskiego - generała Wojska Polskiego, premiera rządu polskiego, orędownika sprawy polskiej na arenie międzynarodowej.


gen. Władysław Sikorski

O jego wyborze zadecydował także fakt, że swoimi korzeniami był związany z naszym regionem. Ród Sikorskich wywodzi się bowiem z Przeworska. Rodzina ta zamieszkiwała tam jeszcze w odległych czasach, zajmując się do połowy XIX wieku tkactwem. Upadek przemysłu tkackiego zmusił Sikorskich do przeniesienia się do wsi Hyżne koło Rzeszowa, a następnie do Tuszowa Narodowego, gdzie 20 maja 1881 roku urodził się Władysław Sikorski, przyszły generał i polityk. Trudna sytuacja materialna rodziny i śmierć ojca Władysława doprowadziły do powrotu rodziny do Hyżnego. Tam w latach 1888-1893 młody Sikorski uczęszczał do szkoły podstawowej, po jej ukończeniu kontynuował naukę w rzeszowskim gimnazjum. Sytuacja finansowa zmusiła go niestety do przeniesienia się do seminarium nauczycielskiego. Zyskał tam poparcie dyrektora Juliana Zubczewskiego, który zaopiekował się zdolnym chłopcem. Do seminarium uczęszczał do 1899 roku, ale go nie ukończył, przeniósł się bowiem wraz z opiekunem do Lwowa. Tam właśnie w latach 1899-1902 ukończył pozostałe klasy gimnazjalne i zdał maturę z wynikiem bardzo dobrym.
Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości zdecydował się na studia na Wydziale Dróg i Mostów Politechniki Lwowskiej. Podczas studiów dzięki pracy nad sobą i niepospolitemu talentowi, wybił się na czoło akademickiej młodzieży. Intensywną działalność w organizacjach politycznych i studenckich przerwała mu służba wojskowa, którą odbył jako tak zwany jednoroczny ochotnik na przełomie 1904/1905. Pełnił ją w 35 pułku piechoty Obrony Krajowej w Sankt Polten w pobliżu Wiednia. Początkowo traktował służbę jak stratę czasu, ale po kilku miesiącach zmienił swój stosunek do niej. W 1906 roku odbył ćwiczenia rezerwy i otrzymał stopień podporucznika rezerwy piechoty, a po odbyciu drugich ćwiczeń w 1913 roku - stopień porucznika.
Latem 1908 roku Władysław Sikorski uzyskał dyplom inżyniera, a w rok później został zaangażowany w Galicyjskiej Państwowej Służbie Budownictwa, w departamencie budowli wodnych cesarsko - królewskiego Namiestnictwa we Lwowie. Pierwszym jego zadaniem było kierowanie pomiarami podczas przeprowadzanej wówczas regulacji granicy austro - węgierskiej z Rosją na Sanie.
W 1909 roku zawarł związek małżeński z Heleną Zubczewską. Młodzi Sikorscy mieszkali przejściowo w Leżajsku, Radomyślu nad Sanem i Nisku.
W 1912 roku po wybuchu wojny bałkańskiej i w obliczu zaostrzenia się stosunków austriacko - rosyjskich utworzona została Komisja Tymczasowa Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych, która w 1914 roku powołała Naczelny Komitet Narodowy, w którym Sikorskiemu powierzono kierownictwo Departamentu Wojskowego.
W dniu 30 września 1914 roku wyznaczono go na dowódcę 4 pułku piechoty. Równocześnie został mianowany przez Komendę Legionów podpułkownikiem. W lutym 1915 roku Departament Wojskowy przeniósł się na ziemie Królestwa i rozpoczął ochotniczą rekrutację. W 1917 roku został mianowany przez Beselera szefem Krajowego Inspektoratu Zaciągu. Po traktacie brzeskim zerwał współpracę z Austrią i Niemcami, został wraz z innymi oficerami aresztowany i osadzony w obozie dla internowanych. Po dwumiesięcznym śledztwie, w kwietniu 1918 roku został zwolniony i powrócił do Lwowa, gdzie brał udział w walkach polsko - ukraińskich.
Zaraz po zakończeniu walk w Galicji Wschodniej, został mianowany dowódcą 9 dywizji piechoty, tzw. Grupy poleskiej. Odtąd rozpoczął się nowy rozdział jego służby wojskowej. Dowodzenie grupą poleską przyniosło mu uznanie u przełożonych i awans z dniem 1 kwietnia 1920 roku na generała podporucznika. Został wyróżniony także w maju 1921 roku w rozkazie Naczelnego Wodza odznaczeniem bojowym za całość działań wojennych przeprowadzonych w 1920 roku. Dekretem z 15 marca 1921 roku wraz z generałami Rozwadowskim i Hallerem, generał Sikorski otrzymał order V klasy Virtuti Militari, a następnie odznaczono go II klasą tego orderu. 28 lutego 1921 roku został awansowany do stopnia generała dywizji.
W 1922 roku, kiedy Polska przeżyła wstrząs polityczny spowodowany wyborami pierwszego prezydenta i jego zamordowaniem, szukano mocnego człowieka, który zdolny byłby objąć ster rządów. Wybór padł na Sikorskiego i jeszcze tego samego dnia, kiedy zamordowano prezydenta, Sikorski został premierem Rzeczpospolitej Polskiej, biorąc na siebie także obowiązki ministra spraw zagranicznych. Okazał się energicznym szefem rządu; od samego początku, we wszystkich swych wystąpieniach, eksponował swą przynależność do armii, odwoływał się do karności i ofiarności żołnierskiej. W okresie swego premierostwa wykazał się obrotnością w porządkowaniu i umacnianiu administracji państwowej. W stosunkach zagranicznych osiągnął niewątpliwie sukces, uzyskując ostateczne uznanie przez koalicję naszych wschodnich granic. 26 maja 1923 roku rząd generała Sikorskiego został przez nową większość sejmową obalony. Jeszcze raz znalazł się Sikorski w rządzie w roku 1924, kiedy premier Władysław Grabski mianował go Ministrem Spraw Wojskowych, rządy te nie trwały jednak długo. Wraz z ustąpieniem Grabskiego, Sikorski przestał być ministrem.
19 marca 1928 roku przeniesiono generała dywizji Władysława Sikorskiego do dyspozycji ministra spraw wojskowych. Otrzymał zaszeregowanie, które pozbawiło go wszelkich funkcji w wojsku i uniemożliwiało podjęcie jakiejkolwiek pracy poza wojskiem.
W 1939 roku był Sikorski nadal bezczynny, czekał na dyspozycje ze strony Rydza - Śmigłego i liczył, że swoim doświadczeniem i przygotowaniem wojskowym będzie służył Ojczyźnie. Niestety propozycje nie nadchodziły. Podjął więc decyzję wyjazdu do Francji, by walczyć z Niemcami, niestety na obczyźnie.
Przybył do Paryża w chwili, gdy toczyły się targi związane z obsadą stanowiska prezydenta rządu polskiego na obczyźnie. W dniu 28 września Rada Ambasadorów RP powierzyła generałowi dowództwo nad formującym się we Francji wojskiem polskim.30 września stanął Sikorski na czele nowego rządu, objął jednocześnie stanowisko ministra spraw wojskowych. 7 października został mianowany, dekretem prezydenta Raczkiewicza, Naczelnym Wodzem i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych RP. Jego popularność rosła nie tylko za granicą, ale także w okupowanym kraju. Z jego nazwiskiem wiązano nadzieje na rychłe wyzwolenie.
Po upadku Francji w 1940 roku Sikorski rozpoczął starania o ewakuację oddziałów polskich do Anglii. W tym celu spotkał się w czerwcu 1940 roku z premierem Wielkiej Brytanii - Churchillem. Rozmowy zakończyły się sukcesem i już końcem czerwca do brytyjskich portów zaczęły napływać pierwsze transporty ewakuacyjne żołnierzy polskich.
Początek roku 1941 upłynął Sikorskiemu na rozwiązywaniu kwestii utworzenia armii polskiej w Związku Radzieckim oraz normalizacji stosunków polsko - radzieckich. Wynikiem tych działań było podpisanie 30 lipca 1941 roku przez rządy RP I ZSRR układu przywracającego stosunki dyplomatyczne między obydwoma państwami i zobowiązującego sygnatariuszy do udzielenia sobie wzajemnej pomocy w wojnie z Niemcami. Następstwem tego układu była podpisana w sierpniu polsko - radziecka konwencja wojskowa.
Mimo podpisanych porozumień stosunki między obydwoma państwami były bardzo napięte, od początku 1943 roku pogarszały się coraz bardziej. Kiedy 13 kwietnia 1943 roku Niemcy ogłosiły komunikat o odkryciu grobów w Katyniu, a Polacy wystąpili z wnioskiem o dochodzenie, ZSRR zareagował natychmiast zrywając ponownie stosunki z państwem polskim.
25 maja 1943 roku Sikorski wyruszył na Środkowy Wschód. Wizytował oddziały polskie w Egipcie, Iraku i Libanie. 14 czerwca podpisał ostatnie w życiu awanse i odznaczenia. 3 lipca nastąpił powrót do Anglii, lądowanie w Gibraltarze przebiegło szczęśliwie. Wieczorem 4 lipca samolot wystartował z lotniska, po 16 minutach od startu runął do wody w odległości około 550 metrów od brzegów skały Gibraltaru. Cało z wypadku wyszedł tylko pilot.
W południe 5 lipca, przy dźwiękach marsza żałobnego Chopina, żołnierze polscy z Mirandy przenieśli ciało Naczelnego Wodza do katedry Najświętszej Marii Panny w Gibraltarze. 16 lipca 1943 roku na cmentarzu lotników polskich w Newark odbył się pogrzeb Generała dywizji Władysława Sikorskiego. Cześć jego pamięci.

Opracowała
mgr Joanna Czo
p